کدام ساختمان به چه چیزی نیاز دارد
بیشتر استعلامهایی که به دست ما میرسد یک خط است: «۱۸ عدد جعبه آتشنشانی کامل میخواهیم.» بعد که میپرسیم رایزر تر دارید یا نه، سکوت میشود. جعبهی شیلنگ یک قفسه نیست؛ نقطهی پایانی یک سیستم لولهکشی تحت فشار است و اگر آن سیستم نباشد، جعبه هیچ کاری نمیکند.
مبحث سوم مقررات ملی ساختمان تعداد و محل تجهیزات را بر اساس تصرف، ارتفاع و بار حریق تعیین میکند، نه بر اساس متراژ خالی. کاری که ما در استعلام انجام میدهیم ساده است: کاربری و نقشهی تأسیسات را میگیریم و بعد میگوییم کدام قلم لازم است و کدام قلم پول اضافه است.
| کاربری | تجهیز ثابت | خاموشکنندهی دستی | جایی که معمولاً کم میگذارند |
|---|---|---|---|
| انبار و سولهی صنعتی | جعبه شیلنگ ۱٫۵ اینچ روی رایزر تر | پودر ABC ۶ کیلویی | فاصلهی پیمایش تا نزدیکترین خاموشکننده |
| ساختمان اداری چندطبقه | هوزریل در هر طبقه، کنار پله | پودر ABC ۴ یا ۶ کیلویی | شیلنگ به انتهای طبقه نمیرسد |
| پارکینگ طبقاتی | جعبه دوکابین در دهانهی هر رمپ | پودر ABC ۶ کیلویی و فوم | کوپلینگ ناهمخوان با ماشین آتشنشانی |
| آشپزخانهی صنعتی و رستوران | سیستم اطفای زیر هود | شیمیایی تر کلاس F و پتوی نسوز | پودر میگذارند بهجای کلاس F |
| اتاق سرور و اتاق تابلو برق | اعلام حریق و دتکتور دود | CO2 ۵ کیلویی | خاموشکنندهی آبی یا فوم در همان اتاق |
| کارگاه جوشکاری و برشکاری | جعبه نزدیک محل کار گرم | پودر ABC ۱۲ کیلویی چرخدار | پتوی نسوز و نگهبان آتش ندارند |
| انبار مواد شیمیایی و رنگ | سیستم فوم طبق طراحی تأسیسات | فوم و پودر ABC | تفکیکنکردن کلاس B از کلاس A |
این جدول جایگزین محاسبهی طراح تأسیسات نیست. برای ساختمانهای بلندمرتبه و تصرفهای خاص، عدد و محل از نقشهی حریق درمیآید نه از یک جدول عمومی.
جعبهی شیلنگی که به رایزر تر وصل نیست، یک قفسهی گران است. اگر لولهکشی و پمپ آتشنشانی ندارید، پول را روی خاموشکننده، پتوی نسوز و اعلام حریق بگذارید؛ جعبه را بعداً و همراه با تأسیسات بخرید.
موضع ثابت ما در استعلام ساختمانهای موجود
در هیچ استاندارد ملی یا اروپایی جعبهی آتشنشانی با حرف تیپبندی نشده. هر کارگاهی در بازار تعریف خودش را دارد: یکی «تیپ A» را تککابین میداند، دیگری جعبهی هوزریل. اگر در اسناد مناقصه فقط بنویسید «جعبه تیپ B»، عملاً هیچ الزامی ننوشتهاید. ابعاد، ضخامت ورق، نوع بازشو و فهرست اقلام داخل را بنویسید؛ همان چهار قلم قابل داوری است.
داخل جعبه: ورق، رنگ، لولا و جایی که خراب میشود
جعبهی آتشنشانی هیچوقت وسط استفاده خراب نمیشود، چون تقریباً هیچوقت استفاده نمیشود. خرابیاش از بیکاری میآید: زنگزدگی از پشت رنگ، لولای افتاده، واشری که سفت شده و شیلنگی که سه سال تا خورده مانده و در تای خودش ترک برداشته.
ورق ۱ تا ۱٫۲۵ میلیمتر برای بدنه و در. زیر ۰٫۸ میلیمتر، جعبه با یک تنهی چرخدستی تو میرود و بعد از آن در دیگر جفت نمیشود.
برای محوطهی باز، اسکله و فضای مرطوب. گرانتر است و رنگ روی آن حتماً پرایمر مخصوص میخواهد، وگرنه یک زمستان بعد ورقه میشود.
۶۰ تا ۸۰ میکرون رنگ پودری با پخت ۱۸۰ تا ۲۰۰ درجه، روی ورق چربیگیری و فسفاتهشده. رنگ اسپری هوایی روی ورق نشسته، شش ماه بعد از لبهها بلند میشود.
سرتاسری، نه سه لولای نقطهای. لولای نقطهای بعد از دو سال باز و بسته شدن، در را کج میکند و همان روزی که لازم است، در گیر میکند.
شیشه دید میدهد، ولی در محوطهی صنعتی میشکند و کسی جایش نمیگذارد. پیشفرض ما در فلزی با پلاک F002 است؛ شیشه را فقط اگر بخواهید میزنیم.
شیلنگ برزنتی بدون آستر در فشار عرق میکند و بعد از هر بار استفاده باید کامل خشک شود، وگرنه میپوسد. آستر PVC این را حل میکند و در عوض شیلنگ را سنگینتر میکند.
میتوانیم و ارزان هم درمیآید. نمیسازیم چون جعبهای که با فشار دست تو میرود، در سال دوم دری دارد که کامل باز نمیشود، و آن روز کسی به ضخامت ورق فکر نمیکند. اگر خریدار روی ورق نازک اصرار داشته باشد، ما ضخامت را در پیشفاکتور صریح مینویسیم تا در پرونده بماند.
جعبهی توکار داخل بازشوی دیوار مینشیند و فقط فلنجش بیرون میماند. اگر بازشوی دیوار دو سانتیمتر کوچکتر اجرا شده باشد، جعبهی استاندارد داخلش نمیرود و کارگاه مجبور میشود دیوار را بشکند. برای پروژههای در حال ساخت، ما ابعاد بازشو را در نقشه اعلام میکنیم؛ برای ساختمان موجود، اندازهی واقعی بازشو را میگیریم و جعبه را روی همان میسازیم.
کلاس حریق و انتخاب عامل خاموشکننده
خاموشکننده برای همهی آتشها آزمون نداده. هر کپسول فقط برای کلاسهایی رتبه دارد که روی برچسبش نوشته شده، و آن رتبه از آزمون واقعی با ظرف استاندارد درآمده، نه از ادعای فروشنده.
- کلاس A جامدات آلی: چوب، کاغذ، پارچه، لاستیک.
- کلاس B مایعات قابل اشتعال و جامدات ذوبشونده: بنزین، تینر، قیر، پلاستیک مذاب.
- کلاس C در دستهبندی اروپایی یعنی گازها: متان، پروپان، الپیجی. توجه کنید که در دستهبندی آمریکایی، حرف C به تجهیز برقدار اشاره میکند و همین یک حرف، منشأ بیشترین خرید اشتباه در بازار ایران است.
- کلاس D فلزات قابل اشتعال: منیزیم، آلومینیم پودری، سدیم. با پودر ABC معمولی خاموش نمیشود و پودر مخصوص میخواهد.
- کلاس F روغن و چربی پختوپز در آشپزخانهی صنعتی. دمای اشتعال بالا و رفتار کاملاً متفاوت.
در EN 3-7 هیچ کلاسی برای برق تعریف نشده. آنچه اجازهی کار روی تجهیز برقدار را میدهد یک آزمون جداگانه است: آزمون دیالکتریک، پاشش از فاصلهی ۱ متر روی صفحهی ۳۵ کیلوولت. اگر روی برچسب کپسول نتیجهی این آزمون و فاصلهی ایمن نوشته نشده، آن کپسول برای اتاق تابلو خریداری نشده؛ فقط حرف C دارد.
سؤال بعدی همیشه این است که چند تا و کجا. معیار درست، متراژ نیست؛ فاصلهی پیمایش است. طبق NFPA 10 کاربر نباید برای رسیدن به خاموشکنندهی کلاس A بیش از ۲۳ متر راه برود، و برای کلاس B این فاصله بسته به رتبهی خاموشکننده به ۹ یا ۱۵ متر کاهش پیدا میکند. فاصله را روی نقشه با خطکش مسیر واقعی عبور بکشید، نه با خط مستقیم روی دیوار و قفسه.
| خطر محیط کار | تجهیز لازم | استاندارد | شدت |
|---|---|---|---|
| حریق تابلو برق و اتاق سرور | خاموشکننده CO2 و تجهیزات ایمنی برق | EN 3-7 · IEC 60903 |
|
| ورود تیم واکنش به فضای پردود | دستگاه تنفسی خودکفا و ماسک تمامصورت | EN 137 |
|
| حریق روغن در آشپزخانهی صنعتی | خاموشکننده شیمیایی تر و پتوی نسوز | EN 3-7 · EN 1869 |
|
| جرقه و شعلهی گذرا روی کارگر | لباس کار مقاوم در برابر شعله | EN ISO 11612 |
|
| کار گرم، جوشکاری و برشکاری | تجهیزات ایمنی جوشکاری و پتوی نسوز | EN ISO 11611 |
|
| راه فرار بدون علامت و نور | تابلو خروج اضطراری و پلاک تجهیزات | ISO 7010 |
|
| تخلیهی مصدوم از پلهی دودگرفته | هارنس نجات و تجهیزات بالابری | EN 1497 · EN 1496 |
شیلنگ برزنتی یا هوزریل؛ و چند اشتباه گران
این تنها تصمیمی است که بعد از نصب دیگر برگشتپذیر نیست، چون قطر شیر و محل جعبه به آن گره خورده. تفاوت اصلی هم فنی نیست، انسانی است: چه کسی قرار است این شیلنگ را باز کند؟
جعبه با شیلنگ برزنتی ۱٫۵ اینچ
دبی بالاتر و برد بیشتر، ولی باید کامل باز و پهن شود تا آب برود. اگر نیروی آموزشدیده ندارید، سه نفر وسط دود مشغول باز کردن تای شیلنگ میشوند.
- قطر رایج
- ۱٫۵ اینچ (۳۸ میلیمتر)
- طول رایج
- ۲۰ یا ۳۰ متر
- مبنا
- EN 671-2
- نیاز به آموزش
- بالا
هوزریل با شیلنگ لاستیکی نیمهسخت
یک نفر قرقره را میچرخاند، بهاندازهی نیاز شیلنگ میکشد و همانجا آب میدهد؛ لازم نیست کل طول باز شود. دبی کمتر است و برای حریق گسترده کافی نیست.
- قطر شیلنگ
- ۱۹ یا ۲۵ میلیمتر
- حداکثر طول
- ۳۰ متر طبق EN 671-1
- کارکرد با یک نفر
- بله
- افت فشار
- بیشتر
جعبه دوکابین: هوزریل و شیلنگ نواری
برای سایت صنعتی با تیم واکنش آموزشدیده منطقی است: ساکن ساختمان هوزریل را میکشد، تیم آتشنشانی شیلنگ نواری را. عمق و عرض جعبه بزرگتر میشود و در دیوارهای نازک جا نمیگیرد.
- ابعاد رایج
- ۱۲۰ × ۶۰ × ۱۷ سانتیمتر
- مناسب
- پالایشگاه، سوله، پارکینگ
- هزینه
- بیشترین
ترجیح ما برای ساختمان اداری، مسکونی و تجاری روشن است: هوزریل. نه چون گرانتر است، بلکه چون احتمال اینکه یک کارمند بتواند در دقیقهی اول از آن استفاده کند بهمراتب بیشتر است. برای انبار مرتفع و محوطهی صنعتی برعکس؛ آنجا دبی حرف اول را میزند.
- کوپلینگ ناهمخوان. پیش از سفارش، نوع اتصال ماشینهای آتشنشانی همان شهر را بپرسید. جعبهای که کوپلینگش با شیر ماشین جفت نشود، در عملیات فقط تماشاچی است.
- شیلنگ تازدهی سهساله. شیلنگ برزنتی باید سالی یک بار باز و در تای دیگری بسته شود، وگرنه روی خط تا ترک میخورد.
- نازلی که در حالت بسته نشتی دارد. رایجترین ایرادی که در بازدید سالانه میبینیم و ارزانترین چیزی که تعویض میشود.
- جعبهی پشت کمد بایگانی. فاصلهی پیمایش را روی نقشه درست حساب کردهاند و بعد جلوی جعبه را با قفسه بستهاند.
اگر ساختمانتان یک واحد کارگاهی کوچک زیر ۲۰۰ مترمربع با یک راه خروج مستقیم است، جعبهی شیلنگ و لولهکشی برایتان صرفه ندارد. دو خاموشکنندهی درستجانماییشده، یک پتوی نسوز کنار محل کار گرم و یک شاسی اعلام حریق، هم ارزانتر است و هم واقعاً استفاده میشود. این را گفتهایم و سفارش جعبهمان کم شده؛ ولی درست همین است.
استانداردها: چه چیزی را تضمین میکنند و چه چیزی را نه
«دارای استاندارد» عبارتی است که در نود درصد آگهیهای این دسته تکرار میشود و هیچ الزامی نمیسازد. هر کد استاندارد فقط چیزی را تضمین میکند که در متن خودش آزمون شده؛ بقیهاش سکوت است.
رتبهی اطفا مثل 21A 113B C را از آزمون واقعی با ظرف استاندارد میدهد و آزمون دیالکتریک ۳۵ کیلوولت را تعریف میکند. دربارهی عمر بدنه، کیفیت شارژ مجدد و دوام مانومتر چیزی نمیگوید.
برای واحدهای بالای ۲۰ کیلوگرم که با چرخ جابهجا میشوند. کپسول ۵۰ کیلویی پایهدار مشمول EN 3 نیست و باید با این مبنا خواسته شود.
۲۰ کیلوگرم به بالاقرقره، شیلنگ لاستیکی و نازل را بهعنوان یک سامانه میسنجد و حداکثر طول شیلنگ را ۳۰ متر میگذارد. کیفیت رنگ و ورق جعبه در دامنهاش نیست.
۱۹ · ۲۵ · ۳۳ میلیمترهمان منطق برای شیلنگ برزنتی تخت، همراه با نازل شیردار. الزام «شیر قطع روی نازل» از همینجا میآید و نازل سادهی بیشیر مشمول آن نیست.
نازل شیرداربرنامهی نگهداری سالانه و آزمون فشار پنجسالهی شیلنگ در فشار کار. این همان مدرکی است که بازرس در بازدید دورهای میخواهد.
سالانه · ۵ سالهبازرسی ماهانه، سرویس سالانه، بازرسی داخلی ششساله و آزمون هیدرواستاتیک. فاصلهی پیمایش ۲۳ متر برای کلاس A هم از همین سند میآید.
ماهانه تا ۱۲ سالهاجزای سامانهی اعلام حریق هرکدام بخش جدا دارند؛ دتکتور دود EN 54-7، شاسی دستی EN 54-11 و آژیر EN 54-3. تأییدیهی یک قطعه، بقیهی سامانه را تأیید نمیکند.
لباس عملیاتی EN 469، کلاه EN 443، دستکش EN 659 و چکمه EN 15090. لباس کار نسوز کارگاهی با EN ISO 11612 جای اینها را نمیگیرد و برعکس.
حفاظت ساختمانها در برابر حریق. مبنای تأییدیهی سازمان آتشنشانی برای پایانکار همین است و در بندهایی به استاندارد ملی و مراجع بینالمللی ارجاع میدهد.
الزام قانونی داخلیاین بخشی است که ما تولید نمیکنیم و صریح میگوییم چرا: بدنهی کپسول باید مطابق الزامات ظروف تحت فشار ساخته، آزمون و شناسنامهدار شود. ما بدنه را از سازندهی دارای پروانه تأمین میکنیم، تاریخ ساخت و آخرین آزمون هیدرواستاتیک را کنترل میکنیم و مدرکش را با محموله تحویل میدهیم. اگر فروشندهای بدنهی بدون شناسنامه به شما داد، مسئلهی قیمت نیست؛ مسئلهی ترکیدن است.
- رتبهی اطفاFire Rating
- عددی مثل
21A 113B Cروی برچسب خاموشکننده. عدد بزرگتر یعنی در آزمونEN 3-7آتش استاندارد بزرگتری را خاموش کرده. دو کپسول ۶ کیلویی هموزن میتوانند رتبههای کاملاً متفاوت داشته باشند و همینجاست که تفاوت قیمت معنا پیدا میکند. - رایزر ترWet Riser
- لولهی ایستادهی همیشهپر که از پمپ آتشنشانی تغذیه میشود و شیر هر طبقه از آن گرفته میشود. بدون آن، جعبهی شیلنگ فقط یک محفظه است.
- هوزریلHose Reel
- قرقرهی گردان با شیلنگ لاستیکی نیمهسخت. یک نفر میتواند بدون باز کردن کل طول شیلنگ، آن را بکشد و آب بدهد.
- آزمون دیالکتریکDielectric Test
- آزمون
EN 3-7برای خاموشکنندههایی که ادعای کار روی تجهیز برقدار دارند: پاشش از فاصلهی ۱ متر روی صفحهی ۳۵ کیلوولت، بدون برقراری قوس. - کلاس FClass F
- حریق روغن و چربی پختوپز. در دستهبندی آمریکایی به آن
Class Kمیگویند. با پودر و CO2 خاموش میشود ولی سرد نمیشود و دوباره شعله میگیرد.
خانوادههای محصول ما، و آنچه تولید نمیکنیم
برچسب روی کارتهای زیر را عمداً گذاشتهایم. «تولید ما» یعنی از ورق تا رنگ در کارخانهی خودمان انجام میشود و شمارهی بچ دارد. «تأمین و آزمون» یعنی قلم را از سازندهی دارای پروانه میگیریم، خودمان آزمون ورودی میگیریم و مدرکش را تحویل میدهیم. هیچکدام از این دو، دیگری را کوچک نمیکند؛ ولی خریدار حق دارد بداند کدام است.
روکار یا توکار، ابعاد رایج ۶۰ × ۶۰ × ۱۷ سانتیمتر، ورق ۱ میلیمتر، لولای سرتاسری و رنگ کورهای RAL 3000.
کابین بالا شیلنگ و شیر، کابین پایین خاموشکننده. ابعاد رایج ۱۲۰ × ۶۰ × ۱۷ سانتیمتر با ورق ۱٫۲۵ میلیمتر.
قرقرهی گردان با بلبرینگ و شیلنگ نیمهسخت تا ۳۰ متر، مبنای طراحی EN 671-1، با نازل شیردار.
شیلنگ ۱٫۵ و ۲٫۵ اینچ با آستر PVC، بستهشده روی کوپلینگ با بست فولادی و آزمون فشار روی هر بچ.
نازل جت، اسپری و بسته با بدنهی برنجی؛ شیر آتشنشانی ۱٫۵ و ۲٫۵ اینچ با اتصال سریع مطابق اتصال شهر شما.
از ۱ تا ۱۲ کیلوگرم دستی و ۲۵ تا ۵۰ کیلوگرم چرخدار، با مانومتر، ضامن پلمبدار و شناسنامهی بدنه.
۳ تا ۱۰ کیلوگرم با شیپورهی عایق و بدنهی دارای آزمون هیدرواستاتیک. انتخاب اتاق تابلو و اتاق سرور.
کنترل پنل، دتکتور دود و حرارتی، شاسی دستی و آژیر فلاشر با اجزای دارای EN 54، همراه نصب و راهاندازی.
لباس عملیاتی EN 469، کلاه EN 443، دستکش EN 659 و چکمه؛ بههمراه پتوی نسوز EN 1869 و پایهی کپسول تولید خودمان.
رنگ سازمانی، حک لوگو روی در جعبه و ابعاد غیرمتعارف از تیراژ مشخصی به بعد انجام میشود؛ شرایطش را در راهنمای تولید سفارشی و OEM نوشتهایم. اگر میخواهید بدانید آزمون ورودی روی اقلام تأمینی چطور انجام میشود، آزمایشگاه و کنترل کیفیت را ببینید.
از استعلام تا تحویل به بازرس
پلان طبقات یا حتی یک اسکچ دستی با محل رایزر، جنس دیوار و کاربری هر فضا. با «۱۸ عدد جعبه» نمیشود تشخیص داد توکار لازم است یا روکار.
برای پروژههای تهران و حومه بازدید میرویم؛ برای شهرستان، ابعاد بازشو و عکس محل نصب کافی است. خروجی این مرحله یک لیست قلمبهقلم است.
ضخامت ورق، ابعاد، نوع رنگ، کد استاندارد هر قلم و نوع کوپلینگ در پیشفاکتور نوشته میشود. همین سند مستقیماً به پاکت ب پیوست میشود.
بدنهها با شمارهی بچ تولید و ضخامت رنگ در چهار نقطه اندازهگیری میشود. شیلنگها آزمون فشار میشوند و شناسنامهی بدنهی کپسولها کنترل میشود.
نصب جعبه، بستن شیلنگ روی کوپلینگ، جانمایی خاموشکنندهها و نصب پلاک F001 و F002 روی دیوار. کپسولها پر و پلمب تحویل میشوند.
یک پوشه شامل برگههای کنترل کیفیت، گواهی آزمون فشار شیلنگ، شناسنامهی کپسولها و نقشهی چیدمان نهایی. همان چیزی که در بازدید از شما میخواهند.
برای درج در اسناد مناقصه
این بلوک را میتوانید مستقیم در شرح فنی کپی کنید. اگر بند دیگری لازم دارید، بفرستید تا بررسی کنیم و اگر توان اجرایش را داریم اضافهاش کنیم.
- واحد شمارش
- دستگاه / عدد
- حداقل سفارش جعبه
- ۱۰ دستگاه
- زمان تحویل
- ۱۰ تا ۲۰ روز کاری
- ابعاد سفارشی
- از ۲۰ دستگاه
- رنگ سازمانی و حک لوگو
- از ۵۰ دستگاه
- نصب و راهاندازی
- تهران و حومه، شهرستان با هماهنگی
- برگه کنترل کیفیت با شماره بچ، ضخامت ورق و ضخامت رنگ
- گواهی آزمون فشار شیلنگ به تفکیک بچ
- شناسنامه بدنه و برچسب شارژ خاموشکنندهها
- گواهی انطباق اقلام تأمینی با کد استاندارد
- پروانه بهرهبرداری و فاکتور رسمی با کد اقتصادی
- ضمانتنامه ۱۲ ماهه بدنه، رنگ و لولا
| تیراژ (دستگاه) | زمان تحویل | رنگ سازمانی | حک لوگو روی در |
|---|---|---|---|
| ۱۰ تا ۴۹ | ۱۰ تا ۱۴ روز | — | با هزینه |
| ۵۰ تا ۱۹۹ | ۱۴ تا ۲۰ روز | ✓ | ✓ رایگان |
| ۲۰۰ تا ۴۹۹ | ۲۰ تا ۳۰ روز | ✓ | ✓ رایگان |
| ۵۰۰ به بالا | توافقی | ✓ + ابعاد اختصاصی | ✓ رایگان |
پروژههای ساختمانی معمولاً یک هفته مانده به بازدید سازمان آتشنشانی به فکر تجهیزات میافتند. تولید بدنه و پخت رنگ فشردهشدنی نیست؛ کوره برنامه دارد. اگر تاریخ بازرسیتان مشخص است، همان را در استعلام بنویسید تا از اول بگوییم میرسیم یا نمیرسیم.
شارژ، بازرسی دورهای و معیار کنارگذاری
خرید تجهیزات آتشنشانی یک هزینهی سرمایهای نیست که یک بار انجام شود؛ یک تعهد دورهای است. کپسولی که پنج سال شارژ نشده، از نظر بازرس مثل کپسول نداشتن است، با این تفاوت که هزینهاش را دادهاید.
NFPA 10 برای خاموشکننده و EN 671-3 برای جعبه و هوزریل. بازهی ششماهه توصیهی خودمان است و در هیچ استانداردی الزام نشده؛ آن را از روی خرابیهایی گذاشتهایم که در بازدیدهای سالانه دیدهایم.بازهی آزمون هیدرواستاتیک به نوع خاموشکننده بستگی دارد. برای بدنهی CO2 و خاموشکنندههای پایهآبی این بازه پنج سال است و برای خاموشکنندهی پودری تحت فشار دائم دوازده سال، با یک بازرسی داخلی در سال ششم. مسئول ایمنی سایت لازم نیست اینها را حفظ باشد؛ کافی است تاریخ روی برچسب را با تقویم بالا مقایسه کند.
| قلم | چه کسی بررسی میکند | معیار کنارگذاری |
|---|---|---|
| شیلنگ برزنتی | مسئول ایمنی، سالانه | تاول، بریدگی، نشتی در آزمون فشار یا آستر ورقهشده |
| کوپلینگ و واشر | مسئول ایمنی، سالانه | واشر سفت و ترکخورده، خار یا رزوهی ساییده |
| نازل سهحالته | مسئول ایمنی، ششماهه | حلقهی تنظیم نمیچرخد یا در حالت بسته نشت دارد |
| بدنهی خاموشکننده | شرکت مجاز شارژ | خوردگی عمقی، تورفتگی روی درز جوش، مردودی آزمون هیدرواستاتیک |
| مانومتر | هر بازدید ماهانه | عقربه بیرون از محدوده یا شیشهی مهگرفته |
| بدنهی جعبه | مسئول ایمنی، سالانه | زنگزدگی از پشت رنگ، لولای افتاده، دری که کامل باز نمیشود |
پودر خاموشکننده بهمرور کلوخه میشود، بهویژه اگر کپسول روی موتور یا نزدیک منبع لرزش نصب شده باشد. تکاندادن ماهانهی کپسولهای پودری روی پایه، کار پنجدقیقهای است که هیچکس انجام نمیدهد.
- بدنهی خاموشکنندهی مردودشده باید سوراخ و از رده خارج شود، نه فروخته یا انبار. بدنهی مردود در بازار دستدوم، بمب است.
- شیلنگ کنارگذاشتهشده را برچسب بزنید یا ببرید؛ شیلنگ سالم و معیوب در انبار بهسرعت با هم قاطی میشوند.
- پودر تخلیهشده از کپسولهای سرویسشده دوباره داخل کپسول نمیرود. اگر شرکتی این کار را پیشنهاد داد، همانجا قرارداد را قطع کنید.
- جعبهی زنگزده از پشت را رنگ نکنید. رنگ روی زنگ میخوابد و شش ماه بعد همانجا دوباره باد میکند؛ بدنه باید ماسهپاشی و بازرنگ شود یا تعویض.
برای سازمانهایی که بالای ۵۰ دستگاه از ما گرفتهاند، یک بازدید سالانهی رایگان میرویم: باز و بسته کردن درها، تاباندن دوبارهی شیلنگها، کنترل مانومترها و تحویل یک گزارش کتبی از اقلامی که باید تعویض شوند. این را در پیشفاکتور مینویسیم تا در قرارداد قابل استناد باشد. شارژ و آزمون بدنه را شرکت مجاز انجام میدهد و ما فقط هماهنگ میکنیم.
پرسشهای متداول
حداقل مجموعهای که در عمل کار میکند شامل شیر آتشنشانی با کوپلینگ، شیلنگ برزنتی یا شیلنگ نیمهسخت روی قرقره، نازل شیردار و بست یا رک نگهدارندهی شیلنگ است. در جعبهی دوکابین، یک خاموشکنندهی پودر ABC یا CO2 هم در کابین پایین جا میگیرد. کلید یا چکش شکستن شیشه فقط وقتی معنا دارد که در جعبه شیشهای باشد.
دو قلمی که همیشه فراموش میشوند: پلاک F002 روی دیوار بالای جعبه که در دود از فاصله دیده شود، و یک برچسب بازرسی که تاریخ آخرین بازدید رویش نوشته شود. در بازار به این محصول «جعبه آتش نشانی» و «فایرباکس» هم گفته میشود و هر سه یک چیز است.
این نامگذاری در هیچ استاندارد ملی یا اروپایی وجود ندارد؛ یک عرف بازار است و هر تولیدکننده منظور خودش را دارد. رایجترین برداشت این است که «تیپ A» جعبهی تککابین برای شیلنگ و «تیپ B» جعبهی دوکابین با محل کپسول باشد، ولی روی این هم اجماع نیست.
اگر خریدار سازمانی هستید، در اسناد بهجای حرف تیپ این چهار قلم را بنویسید: ابعاد بیرونی، ضخامت ورق، نوع نصب (توکار یا روکار) و فهرست اقلام داخل. آنوقت پیشنهادها با هم قابل مقایسه میشوند و پیشنهاددهندهی ارزانتر نمیتواند با ورق نازکتر برنده شود.
به محیط بستگی دارد و این تنها جواب صادقانه است. پودر ABC هر سه کلاس A، B و C را میپوشاند، ارزانتر است و برای انبار، کارگاه و پارکینگ انتخاب پیشفرض ماست. عیبش این است که باقیماندهی پودر خورنده است و روی برد الکترونیکی، دستگاه دقیق و موتور، خرابی جدی بهجا میگذارد.
CO2 هیچ باقیماندهای ندارد و برای اتاق سرور، اتاق تابلو و آزمایشگاه انتخاب درست است. در عوض روی حریق جامدات رتبهی A ندارد، در فضای باز و جریان هوا تقریباً بیاثر است و در فضای بستهی کوچک، خطر خفگی دارد. شیپورهاش هم موقع تخلیه بهشدت سرد میشود و بدون دستکش نباید گرفته شود.
خیلی از سایتها هر دو را کنار هم میگذارند: پودر برای کل محوطه، CO2 اختصاصاً کنار تابلوها. هزینهی این کار از هزینهی یک برد سوخته کمتر است.
«شارژ سالانه» چیزی است که در بازار جا افتاده ولی دقیق نیست. آنچه سالانه انجام میشود سرویس و نگهداری است: کنترل وزن، فشار، ضامن، پلمب، شیلنگ و سالم بودن بدنه. اگر کپسول تخلیه نشده و سالم باشد، لزوماً نیازی به شارژ مجدد ندارد.
چیزی که بازهی قطعی دارد اینهاست: بازرسی چشمی ماهانه، سرویس سالانه، بازرسی داخلی کپسول پودری در سال ششم و آزمون هیدرواستاتیک بدنه در سال دوازدهم. برای بدنهی CO2 و خاموشکنندههای پایهآبی، آزمون هیدرواستاتیک هر پنج سال است. هر کپسولی که تخلیه شده باشد، حتی چند ثانیه، بلافاصله باید شارژ شود.
این سؤال با متراژ جواب درست نمیگیرد و همین اشتباه، خرید بسیاری از سازمانها را خراب میکند. معیار اصلی فاصلهی پیمایش است: طبق NFPA 10 کاربر نباید برای رسیدن به خاموشکنندهی کلاس A بیش از ۲۳ متر راه برود و برای کلاس B این فاصله بسته به رتبهی کپسول به ۹ یا ۱۵ متر میرسد.
فاصله را باید روی مسیر واقعی عبور اندازه گرفت، نه خط مستقیم روی نقشه. سالن تولیدی که وسطش قفسه و ماشینآلات دارد، ممکن است با همان متراژ به دو برابر خاموشکننده نیاز داشته باشد. کلاس حریق و بار حریق فضا هم تعداد و ظرفیت را جابهجا میکند؛ انبار تینر با انبار کارتن یکی نیست.
CO2 انتخاب اول است، چون هیچ باقیماندهای روی کنتاکت و برد نمیگذارد و بعد از خاموشکردن، تابلو با تمیزکاری ساده برمیگردد سر کار. ظرفیت رایج برای یک اتاق تابلو، کپسول ۵ کیلویی است.
شرط فنی که باید کنترل کنید این است: روی برچسب باید نتیجهی آزمون دیالکتریک ۳۵ کیلوولت از فاصلهی ۱ متر و حداقل فاصلهی ایمن پاشش نوشته شده باشد. حرف C روی برچسب بهتنهایی این را تضمین نمیکند، چون در دستهبندی اروپایی حرف C یعنی حریق گاز. اولین کار در هر حریق تابلو هم قطع برق است؛ خاموشکننده بعد از آن میآید. تجهیزات مکمل این کار را در ایمنی برق آوردهایم.
قیمت را استعلامی میدهیم چون قیمت ورق و برنج هفتگی تغییر میکند و نوشتن عدد روی صفحهی وب، هم برای شما و هم برای ما بیفایده است. اما اجزای قیمت ثابتاند و میتوانید خودتان پیشنهادها را با آن مقایسه کنید: ضخامت و جنس ورق، ابعاد جعبه، نوع نصب توکار یا روکار، نوع رنگ و ضخامتش، و مهمتر از همه فهرست و کیفیت اقلام داخل.
اختلاف قیمت دو پیشنهاد در این دسته تقریباً همیشه از دو جا میآید: ضخامت ورق و رتبهی خاموشکننده. جعبهی ۰٫۷ میلیمتری با کپسول رتبهپایین میتواند تا حدود یکسوم ارزانتر دربیاید و در عکس هیچ فرقی نداشته باشد. برای مقایسهی درست، مشخصات را قلمبهقلم بخواهید؛ روش نوشتنش را در خرید سازمانی و مناقصه توضیح دادهایم.